Dinozaury w polskiej Wikipedii

Niniejsza strona stanowi WikiPortal dla wszystkich osób zainteresowanych dinozaurami. Ma on za zadanie ułatwić autorom i czytelnikom dostęp do najciekawszych artykułów związanych z tymi interesującymi gadami ery mezozoicznej.

Osoby zainteresowane lekturą i rozwijaniem artykułów o dinozaurach zapraszamy na strony:

klasyfikacja dinozaurówlista dinozaurówWikiprojekt:Dinozaury


Wszelkie sprawy dotyczące działalności tego portalu omawiane są na stronie jego dyskusji.


Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj.

Artykuł miesiąca

Tyranozaur (Tyrannosaurus) – rodzaj dinozaura z rodziny tyranozaurów (Tyrannosauridae). Jedynym gatunkiem z tego rodzaju, którego istnienie zostało potwierdzone i który jest zarazem jednym z najbardziej znanych dinozaurów na świecie, jest Tyrannosaurus rex (T. rex).

Tak jak inne tyranozauroidy, tyranozaur był dwunożnym mięsożercą z masywną czaszką utrzymywaną w równowadze przez długi ogon. Obecnie znane są teropody dorównujące, a nawet przewyższające wielkością tyranozaura. Jednak mierząc niemal 13 metrów długości i ważąc około 6 ton, nadal pozostaje największym znanym tyranozauroidem i jednym z największych znanych drapieżników lądowych wszech czasów.

Skamieniałości gatunku T. rex odkryto w formacjach skalnych zachodniej części Ameryki Północnej, datowanych na ostatnie trzy miliony lat okresu kredy (późny mastrycht, około 68,5–65,5 milionów lat temu). Był to jeden z ostatnich dinozaurów, nie licząc ptaków. Wymarł podczas wielkiego wymierania kredowego. Odnaleziono około 30 okazów, z czego niespełna połowa to w miarę kompletne szkielety. Udało się również odkryć niewielką ilość pozostałości tkanek miękkich zwierzęcia. Materiał kopalny okazał się wystarczający do przeprowadzenia badań dotyczących m.in. tempa wzrostu tyranozaura i jego biomechaniki. Wiele aspektów jego życia, jak zdobywanie pożywienia, fizjologia czy osiągana prędkość, pozostaje jednak przedmiotem sporów.

Czytaj więcej...

Grafika miesiąca

Drzewo rodowe hadrozauroidów

Zobacz też...

Portal:PaleontologiaPortal:Zoologia


Artykuły ważne dla osób zainteresowanych dinozaurami:

paleontologiageologiatabela stratygraficznaewolucjagadyzauropsydyera mezozoicznawymieranie kredowe

Paleontolodzy: Robert BakkerJosé BonaparteBarnum BrownWilliam BucklandEdward Drinker CopeDong ZhimingJerzy DzikJohn Bell HatcherJack HornerFriedrich von HueneZofia Kielan-JaworowskaGideon MantellOthniel Charles MarshHermann von MeyerHenry Fairfield OsbornHalszka OsmólskaJohn OstromKarol Sabath

Ciekawostki

Czy wiesz, że...

  • najwyższym dinozaurem był zauroposejdon – osiągał wysokość do 18,5 m?
  • najdłuższym dinozaurem był bruhatkajozaur - osiągał 32 do 44 m, argentynozaur – osiągał długość do 40 m, amficelias - osiągał 45 m,
  • największym lądowym drapieżnikiem wszech czasów był spinozaur – osiągał długość do 17 m, wysokość do 7 m oraz wagę 8–9 ton?
  • najmniejszym dinozaurem był Anchiornis – osiągał 34 cm długości i ważył 110 g?
  • układ oddechowy aerosteona bardzo przypominał ptasi?
  • niektóre ankylozaury miały ogon zakończony kostną maczugą, ważącą do ok. 40 kg?
  • pierwszymi dinozaurami były herrerazaury – żyły 228–225 mln lat temu?
  • Citipati była pokryta zaawansowanym upierzeniem oraz miała szerokie i obszerne skrzydła?

Ostatnie zmiany tematyczne

Na poniższych stronach można śledzić ostatnie edycje artykułów związanych z dinozaurami.


Zmiany z ostatnich 24 godzin w artykułach z kategorii Dinozaury (dotyczy również podkategorii)


Aktualności

Lista dziesięciu ostatnio opisanych naukowo rodzajów dinozaurów:

  1. Australovenator Hocknull et al., 2009
  2. Diamantinasaurus Hocknull et al., 2009
  3. Wintonotitan Hocknull et al., 2009
  4. Kol Turner, Nesbitt & Norell 2009
  5. Zanabazar Norell et al., 2009
  6. Limusaurus Xu et al., 2009
  7. Angulomastacator Wagner & Lehman, 2009
  8. Shaochilong Brusatte et al., 2009
  9. Kinnareemimus Buffetaut et al., 2009
  10. Xiongguanlong Li et al., 2009

Kategorie artykułów

Kategoria główna: Dinozaury

Według systematyki:

Według okresu występowania: Dinozaury triasuDinozaury juryDinozaury kredy

Według położenia geograficznego: Dinozaury AfrykiDinozaury Ameryki PołudniowejDinozaury Ameryki PółnocnejDinozaury AustraliiDinozaury AzjiDinozaury Europy‎Dinozaury Indii i Madagaskaru

Artykuły do rozwinięcia

Część artykułów o dinozaurach znajduje się w stanie zalążkowym. Oto niektóre z nich:


abelizauroidy, abrozaur, alioram, ankylozaury, anserimim, argentynozaur, azendozaur, bahariazaur, bonitazaura, borogowia, cedarozaur, celurozaury, ceratozaury, chebzaur, driozaur, dryptozaur, eotyran, euhelop, europazaur, fabrozaur, fuwiangozaur, gasparinizaura, gilmorozaur, gondwanatytan, heterodontozaur, hipsylofodonty, iguanodony, itemir, karcharodontozaury, katartezaura, labokania, liaoningozaur, masospondyle, minmi, nodozaur, ornitodesm, ozraptor, pachycefalozaury (rodzina), prozaurolof, saltazaur, sarkozaur, sarkolest, sinornitoid, sinozauropteryks, sinraptor, spinozaury, tenontozaur, tetanury, tornieria, unenlagia, wulkanodon, zaurofaganaks, zauroposejdon, zaurornitolest, zuniceratops


Propozycje nowych artykułów

Propozycje nowych artykułów o dinozaurach znajdują się na bieżąco aktualizowanej stronie:
Wikipedia:Propozycje tematów/Dinozaury


Oto niektóre z nich: dinozaury w kulturze masowej, Malarguesaurus, Naashoibitosaurus, ortomer, Qingxiusaurus, tespezjus

Dinozaury w siostrzanych projektach

Dinozaury na Wikispecies Dinozaury na Wikicommons
Katalog gatunków Grafiki

Inne portale tematyczne na polskiej Wikipedii

Źródło „index.php?haslo=Portal:Dinozaury


Dinozaury
acerola - fenomenalna witamina C Marta Potoczek fotografia ślubna i portretowa MediaFoto - zdjęcia ślubne i fotografia portretowa algi spirulina to lepsza przemiana materii oraz piękna skóra włosy i paznokcie spadochrony Skoki w Warszawie algi spirulina i algi morskie prezenty, sklep komputerowy, ksiegarnia internetowa, ksiegarnia biznesowa, su27, oprogramowanie, fakturant, fakturowanie, norma pro, logopedia,
901 niezarejestrowana strona niezarejestrowana strona wymiana linkow no host 906